Pencen terbitan ialah pencen bulanan yang kerajaan bayar kepada balu, duda dan anak yang layak selepas seorang pesara atau pegawai kerajaan berpencen meninggal dunia. Balu atau duda yang dikahwini semasa gemulah masih berkhidmat menerimanya seumur hidup, manakala anak menerimanya sehingga umur 21 tahun atau tamat ijazah pertama, dan anak OKU kekal seumur hidup.
Di bawah kita terangkan siapa yang layak, berapa bahagian setiap orang, dokumen yang perlu dan ke mana nak hantar. Kalau anda mahu tahu tarikh bayaran pencen setiap bulan pula, semak jadual pencen 2026 kita.
Siapa Layak Terima Pencen Terbitan Bila Pesara Meninggal Dunia
Peraturan 15, Peraturan-Peraturan Pencen 1980 hanya beri pencen terbitan kepada dua kumpulan, iaitu balu atau duda, dan anak. Adik-beradik, cucu atau saudara lain tidak layak walaupun mereka yang menjaga gemulah.
Untuk pencen terbitan untuk isteri, balu mesti isteri yang sah dan perkahwinannya diiktiraf di Malaysia. Pencen terbitan untuk suami pula sama sahaja syaratnya, dan duda layak selagi isterinya yang meninggal dunia berada dalam perkhidmatan pada atau selepas 1 Julai 1980. Sejak 1 Januari 2002, balu atau duda yang berkahwin semula tetap terus menerima pencen ini.
Anak yang layak termasuk anak kandung, anak yang lahir selepas bapanya meninggal, anak tiri tanggungan, anak tak sah taraf dan anak angkat yang ada bukti pengangkatan. Syaratnya anak itu belum berkahwin dan berumur bawah 21 tahun, atau masih belajar sehingga tamat ijazah pertama.
Pencen terbitan untuk anak OKU pula dibayar seumur hidup, dengan syarat kecacatan otak atau fizikal itu kekal, anak tidak mampu menyara diri sendiri, dan kecacatan bermula sebelum umur 21 tahun. Permohonan dibuat dengan borang JPA.BP.UMUM.B04 yang disahkan oleh pakar perubatan kerajaan, kemudian ia diputuskan oleh Jawatankuasa Penetapan Anak Kurang Upaya Tanggungan Pesara di JPA.
Ibu Bapa Dapat Pencen Waris Atau Tidak
Soalan lazim JPA jawab terus bahawa ibu kepada pegawai bujang tidak boleh menerima pencen waris ini. Ibu atau bapa hanya dapat bayaran sekali gus dalam kes tertentu, iaitu ganjaran terbitan dan ex-gratia terbitan apabila anaknya meninggal dunia semasa masih berkhidmat dan tidak meninggalkan balu, duda atau anak.
Ibu bapa yang dah berusia boleh semak bantuan warga emas JKM sebagai ganti.
Berapa Kadar Pencen Terbitan dan Bagaimana Ia Dibahagi
JPA mengira pencen terbitan dengan formula 1/600 darab bilangan bulan perkhidmatan darab gaji pokok akhir gemulah. Bulan perkhidmatan dihadkan kepada 360 bulan, jadi jumlah paling tinggi ialah tiga per lima daripada gaji akhir. Jumlah ini kemudian dibahagi ikut syer, iaitu 2 syer untuk setiap balu atau duda dan 1 syer untuk setiap anak yang layak.
| Penerima | Syer | Tempoh bayaran |
|---|---|---|
| Balu atau duda (kahwin semasa berkhidmat) | 2 syer | Seumur hidup, walaupun kahwin semula |
| Balu atau duda (kahwin selepas bersara) | 2 syer | Baki tempoh 20 tahun dari tarikh pesara bersara |
| Anak | 1 syer setiap seorang | Sehingga 21 tahun atau tamat ijazah pertama, selagi belum berkahwin |
| Anak OKU yang diluluskan JPA | 1 syer setiap seorang | Seumur hidup |
| Ibu atau bapa | Tiada | Tidak layak pencen terbitan |
Contoh dalam slaid JPA, kalau pencen terbitan berjumlah RM1,000 dan gemulah tinggalkan seorang balu dan tiga orang anak, jumlah syer ialah 5. Balu terima 2/5 iaitu RM400, dan setiap anak terima RM200.
Dalam ucapan Belanjawan 2027, kerajaan umumkan kadar pencen terendah akan naik daripada RM1,000 kepada RM1,350 sebulan, dan ia turut meliputi penerima pencen terbitan. Tarikh kadar baharu ini mula dibayar belum diumumkan lagi.
Cara Mohon Pencen Terbitan di JPA dan KWAP
Untuk pencen suami meninggal selepas bersara, waris perlu laporkan kematian kepada Bahagian Pencen JPA atau KWAP. Dokumen boleh dihantar melalui emel atau pos ke KWAP. Kalau gemulah meninggal semasa masih bekerja, laporan dibuat kepada ketua jabatan terakhir gemulah, dan jabatan itu yang hantar dokumen kepada JPA.
JPA senaraikan satu salinan dokumen berikut untuk kes kematian dalam persaraan.
- Sijil kematian gemulah
- Sijil perkahwinan atau pendaftaran perkahwinan
- Kad pengenalan balu atau duda
- Muka surat buku bank atau penyata akaun yang tunjuk nama dan nombor akaun
- Sijil kelahiran dan kad pengenalan anak bawah 21 tahun, dan anak OKU tanpa had umur
- Sijil pengangkatan atau surat pengesahan anak angkat, jika ada
JPA tidak menyiarkan tempoh proses yang tetap bagi kes kematian dalam persaraan. Arahan rasminya ialah hantar semua dokumen secepat mungkin supaya pencen dapat dipindahkan kepada balu, duda atau anak dengan segera. Bagi kematian semasa berkhidmat, jabatan terakhir perlu hantar dokumen kepada JPA dalam tempoh 7 hari dari tarikh kematian.
Pada masa yang sama, mohon Bantuan Mengurus Jenazah sebanyak RM3,000 melalui KWAP. Permohonan ini mesti dibuat dalam tempoh 12 bulan dari tarikh kematian pesara.
Apa Jadi Pada Pencen Bulan Pesara Meninggal Dunia
Kalau masih ada balu, duda atau anak yang layak, pencen pesara yang meninggal dunia tidak hilang begitu sahaja. Ia dipindahkan menjadi pencen terbitan kepada mereka sebaik dokumen lengkap diterima KWAP.
Kalau tiada lagi orang yang layak, JPA minta waris maklumkan kematian dengan segera dan sertakan salinan sijil mati, Kad Pesara asal dan waran yang belum ditunaikan jika ada. JPA akan uruskan baki pencen, jika ada, dan bayar kepada waris terdekat dengan salinan kad pengenalan waris itu.
Kalau Permohonan Lambat Atau Ditolak
Punca yang biasa ialah sijil nikah tiada, perkahwinan luar negara yang tidak didaftarkan, atau anak OKU yang belum didaftarkan dengan JPA. Kes perkahwinan luar negara boleh dipertimbangkan kalau balu dapat tunjuk sijil pendaftaran perkahwinan luar negara.
Anda boleh semak status melalui menu Status Permohonan Pencen Terbitan di laman pencen.jpa.gov.my, atau hubungi KWAP di 03-8887 8777 dan emel [email protected]. Maklumat Bantuan Khas Kewangan RM750 untuk pesara dalam Belanjawan 2027 ada dalam artikel BKK penjawat awam dan pesara. Anak yang kehilangan ibu atau bapa pula boleh semak bantuan anak yatim serta bantuan OKU yang lain.
Soalan Lazim Pencen Terbitan
Pencen terbitan untuk isteri berhenti kalau dia kahwin lain ke?
Tidak. Sejak 1 Januari 2002, balu yang berkahwin semula tetap terima pencen terbitan seumur hidup, selagi dia dikahwini semasa gemulah masih berkhidmat.
Pencen suami meninggal, isteri dikahwini lepas suami bersara dapat ke?
Dapat, tetapi hanya untuk baki tempoh 20 tahun dari tarikh suami bersara. Kalau suami meninggal selepas tempoh 20 tahun itu, pencen terbitan tidak dibayar.
Pencen terbitan untuk anak OKU dibayar sampai bila?
Seumur hidup, selepas status OKU anak itu diluluskan oleh jawatankuasa JPA. Slaid JPA juga sahkan anak OKU yang berkahwin masih layak.
Pencen pesara yang meninggal dunia boleh dituntut oleh ibu dia?
Tidak boleh. JPA hanya bayar pencen terbitan kepada balu, duda dan anak. Ibu atau bapa cuma layak bayaran sekali gus dalam kes kematian semasa berkhidmat.
Pencen terbitan kena bahagi ikut faraid tak?
Tidak. Muzakarah Jawatankuasa Fatwa pada 12 September 1988 putuskan pencen terbitan bukan harta pusaka, jadi ia dibayar terus kepada penerima ikut syer yang JPA tetapkan.
Sumber Rasmi
- JPA Bahagian Pencen, Prosedur Permohonan Faedah Terbitan
- JPA, Soalan Lazim Urusan Persaraan
- KWAP, Panduan Umum Untuk Pesara Kerajaan Malaysia
Dikemaskini pada 13 Okt 2026